In samenwerking met Support Magazine deed rolstoelontwikkelaar O4 Wheelchairs onderzoek naar de grootste rolstoel gerelateerde problemen op het werk. Maar liefst viervijfde van de respondenten ervaart hinder van niet-aangepaste faciliteiten. Schokkend is dat evacuatieplannen vaak niet op orde lijken te zijn.

Een stuitende meerderheid van alle deelnemers (83%) ervaart problemen van facilitaire aard op hun huidige werk.

Veilige werkomgeving voor rolstoelgebruikers niet vanzelfsprekend

Te zware deuren en niet-aangepaste evacuatieplannen hebben als gevolg dat meer dan een derde van de respondenten zich niet veilig voelt op de werkvloer.

  1. Invalidentoilet    
  2. Deuren         
  3. Evacuatieplan
  4. Lift
  5. Invalidenparkeerplaats
  6. Koffieapparaat en ‘Nieuwe werken’
  7. Ontoegankelijke locatie/entree gebouw
  8. Printer/copier onbedienbaar
  9. Te krappe werkruimte
  10. Werkmaterialen onbereikbaar

Toegankelijke deuren v.s. brandveiligheid

Het openen van een deur is een alledaagse handeling die een enorme uitdaging kan zijn als je in een rolstoel zit. Meer dan de helft (59%) van de mensen met facilitaire problemen op hun huidige werk, geeft aan dat te zware deuren – met bijvoorbeeld deurdrangers - hun functioneren bemoeilijken. Dat levert uiteraard ook problemen op bij een eventuele calamiteit. Maar helaas staan de eisen voor brandveiligheid vaak haaks op de eisen voor rolstoelgebruikers.

Op een spreekruimte die ik wel per rolstoel goed kan bereiken zit een zware deurdranger zodat ik altijd collega’s moet vragen om de deur voor me open te maken. Was de deurdranger eraf gehaald, moest die er de week erop weer op omdat het niet mocht van de brandweer......

Brandveiligheidsexpert drs. ing. Jeroen Jansen van BrandveiligNL, erkent het probleem. Toch zijn er volgens hem – gedeeltelijke - oplossingen, alleen vergen die iets meer tijd en/of geld.

  1. Jansen: “Of een specifieke dranger er zit om een brandcompartiment gesloten te houden of tegen tocht of ter beveiliging, kan je zien in de bouwvergunning of gebruiksmelding-plattegrond.” Werknemers met een beperking die specifieke deuren met drangers niet goed open krijgen in een normale werksituatie, kunnen hun werkgever dus vragen om deze bronnen te (laten) controleren alvorens de dranger veilig te kunnen verwijderen.
  2. “Een automatische deuropener kan met een gerust hart worden geplaatst door de werkgever, zolang deze aansturing heeft naar de brandmeldcentrale. Als die ‘afgaat’ zal de deur dichtvallen en alleen nog met de hand te bedienen zijn.”

Dat betekent wel dat in geval van bijvoorbeeld een brand de deur alsnog voor een rolstoelgebruiker moeilijk open te krijgen zal zijn, en dat deze hulp nodig zal hebben. Des te belangrijker dat er een goed, aangepast evacuatieplan in werking gezet kan worden als het nodig is. 

Evacuatieplannen schieten vaak tekort

Helaas geeft maar liefst 39% van alle deelnemers aan ons onderzoek aan te maken te hebben met potentieel gevaarlijke situaties omdat faciliteiten niet goed zijn aangepast op een rolstoelgebruiker. Dat kan gaan om te smalle deuropeningen van spreekkamers, maar in de meeste gevallen betreft het tekortschietende evacuatieplannen en -middelen.

Tijdens een brandoefening door de desbetreffende BHV-ers heb ik het helaas niet 'gered'. Ze waren me vergeten.

Jansen van BrandveiligNL: “De normen voor ontruimingsplannen melden niet specifiek hoe mindervalide mensen geëvacueerd moeten worden. Maar de regel voor de BHV luidt wel dat zij mensen met een beperking minimaal ‘veiligheid’ moeten brengen in de lifthal of het trappenhuis op de desbetreffende verdieping. Dat is namelijk een brandcompartiment dat minimaal 60 minuten weerstand houdt. De brandweer zal zich hier als eerste over de mensen ontfermen.”

Bekijk hier een overzicht van de 8 hoofdregels voor BHV, waarin het in veiligheid brengen van mindervaliden punt 4 is.

Veel klachten die binnenkwamen, betroffen het ontbreken van evacuatiestoelen of -matrassen. Jansen van BrandveiligNL: “Helaas staat er in het bouwbesluit geen enkele eis over het hebben van evacuatiemiddelen. Gelukkig zien wij wel steeds meer evacuatiestoelen of -matrassen aangeschaft worden. Die worden op de bovenste verdieping in het trappenhuis opgehangen. De BHV-ers ‘vegen’ dan vanaf de bovenste verdieping het gebouw leeg.”

Ook de Arbowet bevat geen eisen voor concrete middelen, maar zegt alleen dat een werkgever een veilige werkomgeving moet creëren voor al zijn werknemers. Triest gevolg is dat afrekening pas achteraf plaatsvindt, meldt Ton Rooijakkers, hoofdredacteur van Facilitair Journaal. “Pas als er bij een calamiteit iets ernstigs gebeurt met een werknemer met een beperking, zal de werkgever moeten verantwoorden hoe het kan dat hij of zij niet weg kon komen.”

  1. Rooijakkers laat werknemers weten dat praktisch elke werkgever een Risico-Inventarisatie en -Evaluatie moeten opstellen en deze jaarlijks moeten toetsen. Medewerkers met een beperking dienen hierin extra aandacht te krijgen. Attendeer je werkgever hierop.
  2. Een tweede advies is om samen met je werkgever een Persoonlijk Evacuatieplan te ontwikkelen, beter bekend als PEEP (Personal Emergency Evacuation Plan). Dit evacuatieplan is een vluchtplan voor individuen, die niet zelfstandig een gebouw kunnen verlaten tijdens een calamiteit.

Kijk hier voor tips voor het opstellen van een Persoonlijk Evacuatieplan

Over het onderzoek

Als ontwikkelaar van high-end rolstoelen voor onder meer actieve, werkende rolstoelgebruikers, is het voor O4 Wheelchairs belangrijk zich te verdiepen in wat de werkende rolstoelgebruiker bezighoudt. Daarom heeft zij dit onderzoek opgezet. Voor de uitvoering heeft O4 Wheelchairs de samenwerking gezocht met Support Magazine.

133 mensen deden mee aan het onderzoek. Volgens berekeningen zouden er in Nederland ongeveer 250.000 mensen rolstoel gebonden zijn, waarvan een beperkt deel buitenshuis werkt. Hoewel het aantal respondenten niet als representatief geldt, geeft het dus wel een goed beeld van de problemen die er spelen op de werkvloer.

In het onderzoek werd niet alleen gevraagd naar facilitaire problemen, maar tevens naar strubbelingen van sociale aard.

Begin februari verschijnt in Support Magazine een uitgebreid artikel over het onderzoek. Dan zal een uitgebreide rapportage van dit onderzoek als whitepaper downloadbaar zijn op de website van O4 Wheelchairs.

Lees hier de whitepaper 'Werkfrustraties van rolstoelgebruikers'.

contact

kontakt

contact

contact

Onderzoek werken in een rolstoel